Động cơ DC của quạt trần nhà bị hỏng, phải làm gì?

Mặc dù hiện nay thì động cơ DC của những chiếc quạt trần thương hiệu Mỹ cho phép quạt quay liên tục cả mấy chục năm, song với những động cơ khác, chiếc quạt trần nhà bạn đang yên đang lành tự dưng lăn đùng ra không quay thì thật là phiền.  Bài viết chi tiết sau đây sẽ giúp bạn cách để hồi sinh một cái quạt trần bị hư bằng cách thay cho nó một cái tụ động cơ thổi mới.

Tất nhiên, tổng kinh phí của việc sửa chữa bằng cách thay tụ động cơ thổi này vẫn rẻ hơn và thoải mái hơn rất nhiều so với việc bạn nổi điên lên lôi cái quạt trần cứng đầu của mình xuống, ném nó ra bãi phế  liệu và tậu một cái quạt mới cứng khác lắp lên…

Tóm lại là nếu bạn tự sửa được, thì rất có lợi.

Vấn đề là khi một em quạt trần đỏng đảnh giở chứng không chịu quay, thì đèn quạt trần vẫn hoạt động tốt, chỉ có phần cánh quạt của em ấy là ngừng hoạt động thôi. Trong khi đó, đèn và cánh quạt được điều khiển bằng một bộ chuyển mạch màng chắn đơn. Tôi phải dùng tay quay chùm cánh của quạt trần nhiều lần để làm vận hành bộ động cơ xoay của quạt, thế nhưng đáng buồn thay đó lại là một hành động vô ích, chùm cánh quạt vẫn không hoạt động.  Tuy nhiên, chùm cánh quạt lại quay dễ dàng khi tôi nâng chúng lên bằng tay, chứng tỏ tụ động cơ không hẳn là đã bất động hoàn toàn.

Tôi nghi ngờ phần bảng chuyển mạch của quạt gặp vấn đề, vì thế, tôi lôi cái thang ra để tiếp cận và có một cái nhìn gần gũi với vấn đề của chiếc quạt trần của mình hơn. Căn phòng rất yên tĩnh, và tôi cảm nhận được một âm thanh chuyển động lục cục rất mờ nhạt khi chiếc quạt được chuyển sang từng chế độ một: quay chậm, trung bình, nhanh. Điều này cho biết, rõ ràng, động cơ xoay chùm cánh  quạt là vẫn còn hoạt động được, vấn đề trục trặc chỉ xảy ra ở tụ động cơ chính của quạt mà thôi.

1:Đảm bảo an toàn về điện

Lưu ý đầu tiên và tiên quyết trước khi bạn bắt tay sửa chửa một thiết bị điện nào đó, là đảm bảo an toàn về điện.  Cúp nguồn điện  của quạt trần và có thể ngắt luôn cầu dao  của mạch điện trước khi tiếp xúc để tránh bị điện giật, bị thương do bỏng điện hay thậm chí bị tử vong. Để xác minh điện đã được ngắt hoàn toàn chưa, bạn có thể dùng bút thử điện hay thử bật kiểm tra một thiết bị điện nào đó trong mạng điện gia đình. Bút thử điện vẫn là thử nghiệm tiện lợi nhất.

2:Bộ động cơ tụ thổi của quạt trần

Đầu tiên, tôi tháo rời các tụ đèn bằng cách tháo bỏ các bóng đèn trên quạt. Điều này khá đơn giản, vì chúng chỉ bao gồm bóng đèn, bóng thủy tinh,  dăm ba con ốc vít nhỏ…đính kèm là các bô phận giúp kiểm soát mức ánh sáng. Nếu cái quạt trần này không phải là của bạn, thì bạn vui lòng nhớ xin phép chủ sở hữu của nó nhé. Anh ta/ cô ấy ắt sẽ phát điên lên khi thấy bạn tháo tung cái quạt trần của anh ta/ cô ấy ra như thế đấy.

Sau khi đã tháo riêng các bộ phận ánh sáng, vấn đề của chúng ta lúc này hiện ra thật rõ ràng: Tụ động cơ của quạt trần đã bị thổi lệch đi.  Thông thường là trường hợp tụ điện đã bị vỡ một phần lớn phần vỏ bọc bên ngoài vốn thường có màu xám, làm bằng nhựa cứng. Điều này có gây ra vấn đề gì ảnh hưởng đến tụ động cơ chính trong quạt không? Có chứ! Những mảnh vỡ do bị cọ sát hay do quá cũ.. sẽ bung ra và rải những mảnh vở đó lên các bộ phận tương tự trên mạch điện.

Chiếc quạt trần của tôi được sản xuất vào tháng 7 năm 2005 và chỉ có một trạm đơn/ tụ động cơ chính. Còn loại quạt trần được sản xuất sau ngày 1 tháng 1 năm 2007 thì lại khác, chúng có thể có tới 2 hộp đen và trông có vẻ giống như một tụ điện với 2 bộ phận  chính sau:

1)Bộ phận bắt đầu/ khởi động động cơ.

2) Bộ phụ tùng ánh sáng, chức năng chính vẫn kiểm soát mức công suất bóng đèn để không vượt quá 190W.

Một chút thông tin bên lề cho bạn đây: Đạo luật chính sách năng lượng của năm 2005 yêu cầu tất cả các loại quạt trần có đèn  không quá 190 tổng số watt. Tuân thủ pháp luật, các nhà sản xuất quạt cài đặt một thiết bị kiểm soát như hiện nay, như một dạng cầu chì hay vi điều khiển để hạn chế tổng công suất ánh sáng. Bây giờ bạn đã biết lý do tại sao  chỉ quạt trần mới có ổ cắm nến ( canđela) được đóng gói kèm vói bóng đèn sợi đốt mờ và nhãn dán cảnh báo, nếu để vượt quá công suất tối đa nếu không thì đèn sẽ không hoạt động. Nếu bạn để vượt quá 190W tổng thể các bóng đèn, thì thiết bị kiểm soát sẽ cắt hết điện thắp sáng bóng đèn. Điều này  bắt buộc người dùng thay thế các bóng đèn sợi đốt mờ với công suất thấp hơn, nhưng lại có cường độ ánh sáng sáng hơn, đó là loại đèn bóng huỳnh quang compact (CFL).

Nếu chiếc quạt trần của bạn bị giới hạn về mức công suất hoạt động, bao gồm cả hệ thống bóng đèn và tụ điện động cơ  trông giống như một chiếc hộp màu đen với cả búi dây nhợ. Các tụ động cơ trong máy quạt trần sẽ được kết nối với bộ chuyển mạch bằng một hệ xích kéo và mức cường độ sáng của đèn cũng được xác định bằng hệ thống công tắc này.

Trong bức hình tiếp đây, tôi đã vặn lỏng đầu chốt kim loại có gắn với bộ chuyển mạch (công tắc quạt) màu da cam để các bạn có thể theo dõi tốt hơn các đường dây tụ điện khi lộ ra. Chú ý rằng, các tụ động cơ được nối trực tiếp đến bộ chuyển mạch của máy quạt và dây diện của tụ động cơ khác thì luôn được cố định cẩn thận bên trong một hộp nhựa khác, trong suốt và dễ quan sát hơn.

Đối với búi dây mạch điện cố định, chỉ có cách duy nhất để thay tụ động cơ của quạt trần đó là …cắt bỏ phần dây của tụ động cơ. Sử dụng một kềm cắt chuyên dụng để cắt bỏ dây off ( dây đảm nhiệm nhiệm vụ ngắt mạch) của tụ. Dây này thì gần với tụ nhất, như vậy, bạn đã có đoạn dây dẫn đủ dài để dẫn thẳng đến tụ động cơ mới mà bạn muốn thay.

3:Hướng dẫn cách lắp ráp, thay tụ động cơ mới vào bên trong quạt trần

 Bạn sẽ cần nắm thông số kỹ thuật của quạt trần được liệt kê trên nhãn gắn liền với phần trên của động cơ quạt  để tìm những thiết bị điện thay thế cho phù hợp.

Để thay thế tụ động cơ  là loại CBB61. Đây là loại động cơ có đặc tính giống hệt với các tụ động cơ thổi trong quạt trần về mọi mặt ( ngoại trừ điểm là không bị vỡ như tụ động cơ thổi ) với màu dây, vị trí các dây, lẫn thông số kỹ thuật điện in trên bề mặt cũng giống hệt nhau.

Tụ động cơ quạt trần có thể có từ 2 đến 5 dây theo từng vị trí khác nhau. Do đó, đừng quá lo lắng nếu tụ động cơ trong chiếc quạt trần của bạn trông khác với tôi. Các hệ thống đường dây dẫn trong tụ động cơ mới mà chúng ta muốn thay vào cũng giống như vậy. Và tôi sẽ minh họa chi tiết sau đây. Cơ bản thì chúng ta chỉ cần nhớ nguyên tắc là màu dây nào thì kết nối màu dây đó với nhau mà thôi.

Tôi bóc khoảng 5/8 inch của lớp vỏ cách điện của các dây dẫn trong tụ động cơ mới, sau đó tay phải của chúng ta vặn nối dây dẫn theo chiều kiem đồng hồ. Khi vặn xoắn kết thúc, chúng ta có một mối ghép chặt chẽ.

Tiếp theo, tôi tước bỏ lớp vỏ cách điện từ các dây dẫn tương ứng ở bên trong chiếc quạt trần của mình, mà trước đó, các dây này đã được cắt lìa khỏi tụ động cơ cũ bị hư:

Tụ động cơ thổi mới của quạt trần có các dây dẫn được kết nối với quạt thông qua:

-Búi đường dây dẫn của động cơ bện với đường dây dẫn của quạt theo đúng từng màu dây.

-Bảo đảm cố định các mối ghép bằng một nút dây nhỏ.

Cặp đầu tiên của dây dẫn được bảo vệ bằng một nút dây nhỏ được minh họa trong hình dưới đây. Điều quan trọng là phải sử dụng đúng kích cỡ nút dây để mối ghép không bị tuột ra khi động cơ thổi bên trong quạt hoạt động. Tôi đã sử dụng các loại hạt dây màu cam nhỏ còn sót lại từ trước khi lắp đặt quạt trần của tôi. Nếu bạn cần mua nút dây, các bạn có thể mua sử dụng loại nút dây Ideal 72B xanh hoặc những loại nút dây có kích thước tương đương tại các cửa hàng phụ tùng điện.

Dây dẫn bên trong tụ động cơ còn lại cũng được kết nối cùng một cách như vậy:

-Kết nối đúng từng màu dây với nhau.

-Bện xoắn các đầu ghép lại thành một mối chặt chẽ.

-Cố định, bảo đảm mối ghép không bị đứt, lệch khi tụ động cơ thổi hoạt động bằng một nút dây chuyên dụng.

4:Kiểm tra khả năng hoạt động của tụ động cơ mới sau khi ghép

Trước khi kết thúc việc lắp ráp, tôi kiểm tra lại độ dài chênh lệch giữa các dây dẫn. Kết nối với nguồn điện, kiểm tra khả năng hoạt động tại bộ chuyển mạch có khớp với lệnh điều khiển của công tắc quạt trên tường không. Có như thế, tôi mới xác minh được rằng hệ thống đường dây dẫn của quạt và tụ động cơ được kết nối chính xác và động cơ quạt hoạt động nhuần nhuyễn.  

5:Lắp lại bộ đèn chùm

Sau khi thay thế thành công tụ động cơ mới vào bên trong quạt, ta lấy miếng ốp đậy của bộ chuyển mạch đậy lên bộ chuyển mạch. Sau đó, tụ động cơ và dây dẫn cố định của quạt được nhét vào cuối cùng, nhét vào dưới hộp máy của quạt trần. Chà, xem ra đó quả là một sự lắp ráp và sắp xếp “ vừa đủ độ đẹp” cho chiếc quạt trần của tôi.  Tụ động cơ mới có thể chỉ được xem như là hộp đen ở trong chiếc quạt trần.  Còn các đường dây điện màu xanh và màu trắng lộ ra, đó chính là đường dây dẫn của hệ thống anh sáng, kết nối với chùm đèn.

Hệ thống ánh sáng bao gồm chụp đèn, hộp, chân đèn… được gắn cố định vào quạt nhờ vào sự hỗ trợ từ số ốc vít xoắn nhỏ trong bộ mà chúng ta đã tháo và để riêng ra trước đó. Sau cùng, nhũng chiếc bóng đèn được lắp vào cuối cùng. Thế là chiếc quạt trần của tôi đã được thay thế và lắp tụ động cơ mới thành công.

Chỉ cần thay tụ động cơ mới mà thôi. Bạn không cần phải bỏ ra cả đống tiền cho một chiếc quạt trần mới. Hãy nhớ bật cầu dao lên để thoải mái sử dụng, tận hưởng luồng gió viu viu mát lành từ chiếc quạt trần mà trước đó còn bướng bỉnh ì ra không chịu hoạt động.

 Cảm giác của bạn lúc ấy sẽ thế nào? Có giống tôi lúc này không?

Chúc các bạn thành công. Cảm ơn đã theo dõi bài viết này.

(Sưu tầm & Biên dịch)

Bạn có thể quan tâm đến các chủ đề khác như:


Tin mới hơn:
Tin cũ hơn:

Chia sẻ mạng xã hội